મારા ટ્રેક્ટરની માઈલેજ કેમ ઘટી રહી છે? સામાન્ય કારણો અને ઉપાયો
Table of Content
- ટ્રેક્ટરની માઈલેજ કેમ મહત્વની છે?
- ટ્રેક્ટરની માઈલેજ ઘટવાના સામાન્ય કારણો
- નિયમિત ટ્રેક્ટર સર્વિસનું મહત્વ
- ટ્રેક્ટરની માઈલેજ સુધારવાની ટિપ્સ
- ટ્રેક્ટરની માઈલેજ પર હવામાનની અસર
- બળતણ બચાવતું ખેતીનું ટ્રેક્ટર પસંદ કરવું
- ટ્રેક્ટરને તાત્કાલિક રિપેરિંગની જરૂર હોવાના સંકેતો
- ટ્રેક્ટરની સારી માઈલેજ જાળવવાના લાંબા ગાળાના ફાયદા
- નિષ્કર્ષ
ટ્રેક્ટર કોઈપણ ખેતર માટે સૌથી કિંમતી રોકાણ છે, અને ખર્ચ ઘટાડવા અને નફો વધારવા માટે સારી માઈલેજ જાળવવી ખૂબ જરૂરી છે. ભલે તમે ખેતર તૈયાર કરતા હોવ, વાવણી કરતા હોવ, સામાન લઈ જતા હોવ કે PTO થી ચાલતા સાધનો વાપરતા હોવ, જો ઈંધણનો વપરાશ વધી જાય તો ખેતીનો ખર્ચ ઘણો વધી શકે છે.
ઘણા ખેડૂતોને લાગે છે કે તેમનું ટ્રેક્ટર સમય જતાં વધુ ડીઝલ પીવા માંડે છે પણ તેનું કારણ સમજાતું નથી. સારી વાત એ છે કે, ઘટતી માઈલેજ પાછળ સામાન્ય રીતે મેન્ટેનન્સ કે વાપરવાની રીતમાં રહેલી ખામીઓ હોય છે જે શોધીને સુધારી શકાય છે.
આ માર્ગદર્શિકામાં, આપણે ટ્રેક્ટરની માઈલેજ ઘટવાના સૌથી સામાન્ય કારણો, તેને સુધારવાના ઉપાયો અને નિયમિત સર્વિસના મહત્વ વિશે વાત કરીશું.
ટ્રેક્ટરની માઈલેજ કેમ મહત્વની છે?
ખેતીમાં ડીઝલનો ખર્ચ સૌથી મોટો અને વારંવાર થતો ખર્ચ છે. ટ્રેક્ટરની માઈલેજમાં નાનો ઘટાડો પણ આખી સીઝન દરમિયાન ડીઝલના બિલમાં મોટો વધારો કરી શકે છે.

સારી માઈલેજથી ઘણા ફાયદા થાય છે:
- ઓછો ખર્ચ
- વધુ નફો
- એન્જિનનો ઘસારો ઓછો
- વધુ ઉત્પાદકતા
- પર્યાવરણને ઓછું નુકસાન
- લાંબા સમય સુધી સારું પરફોર્મન્સ
નિયમિત મેન્ટેનન્સ અને વાપરવાની યોગ્ય રીતથી ટ્રેક્ટરની માઈલેજ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે.
ટ્રેક્ટરની માઈલેજ ઘટવાના સામાન્ય કારણો
1. ગંદુ એર ફિલ્ટર
એન્જિનને બરાબર ચાલવા માટે ચોખ્ખી હવાની જરૂર હોય છે. જો એર ફિલ્ટર ગંદુ કે બ્લોક હોય, તો એન્જિનને જોર કરવું પડે છે અને ડીઝલ વધુ વપરાય છે.
તેના લક્ષણો:
- ડીઝલનો વપરાશ વધવો
- એન્જિનની તાકાત ઘટવી
- સાયલેન્સરમાંથી કાળો ધુમાડો નીકળવો
- ટ્રેક્ટર ધીમું પડવું
ઉપાય: એર ફિલ્ટરને નિયમિત તપાસો, ખાસ કરીને જ્યારે ધૂળમાં કામ કર્યું હોય. કંપનીના સમયપત્રક મુજબ તેને સાફ કરો અથવા બદલો.
2. જામ થયેલું ફ્યુઅલ ફિલ્ટર
જો ફ્યુઅલ ફિલ્ટર જામ થઈ ગયું હોય, તો એન્જિન સુધી ડીઝલ બરાબર પહોંચતું નથી, જેના કારણે પરફોર્મન્સ બગડે છે.
તેના સંકેતો:
- ચાલુ કરવામાં તકલીફ
- તાકાત ઓછી લાગવી
- એન્જિનનો અવાજ બદલાવો
- માઈલેજ ઘટવી
ઉપાય: ડીઝલનો પ્રવાહ જળવાઈ રહે તે માટે ટ્રેક્ટરની સર્વિસ વખતે ફ્યુઅલ ફિલ્ટર બદલી નાખવું જોઈએ.
3. ટાયરમાં હવાનું ખોટું દબાણ
ટ્રેક્ટરની માઈલેજમાં ટાયરનો મોટો રોલ હોય છે.
ટાયરમાં ઓછી હવા હોય તો ટ્રેક્ટર ખેંચાય છે, અને વધુ હવા હોય તો પકડ ઓછી મળે છે.
બંને પરિસ્થિતિમાં એન્જિન પર લોડ આવે છે અને ડીઝલ વધુ વપરાય છે.
ઉપાય: ટાયરની હવા નિયમિત તપાસતા રહો અને કંપનીએ કીધું હોય એટલી જ હવા રાખો.
4. ટ્રેક્ટર પર વધુ પડતો લોડ
ટ્રેક્ટરની ક્ષમતા કરતા મોટા સાધનો જોડવાથી એન્જિન પર ખોટું દબાણ આવે છે.
સામાન્ય ઉદાહરણો:
- જરૂર કરતા મોટા ટ્રેલર
- ભારે રોટાવેટર
- મોટા કલ્ટીવેટર
- વધુ પડતો સામાન ભરવો
ઉપાય: હંમેશા ટ્રેક્ટરની હોર્સપાવર મુજબ જ સાધનો વાપરો.
5. વધુ RPM પર ટ્રેક્ટર ચલાવવું
ઘણાને લાગે છે કે વધુ સ્પીડ એટલે વધુ કામ.
હકીકતમાં, જરૂર વગર વધુ RPM પર ટ્રેક્ટર ચલાવવાથી કામ વધવાને બદલે માત્ર ડીઝલનો ધુમાડો થાય છે.
ઉપાય: ભલામણ કરેલ એન્જિન સ્પીડમાં જ ચલાવો અને દરેક કામ માટે સાચો ગિયર પસંદ કરો.
6. એન્જિનની જાળવણીમાં બેદરકારી
ટ્રેક્ટરની સર્વિસ સમયસર ન કરાવવાથી આ સમસ્યાઓ થઈ શકે છે:
- ઇન્જેક્ટર ઘસાઈ જવા
- ફ્યુઅલ સિસ્ટમ ગંદી થવી
- કમ્પ્રેશન ઓછું થવું
- એન્જિનમાં કચરો જામવો
- ડીઝલ બરાબર ન બળવું
આના કારણે ધીમે ધીમે માઈલેજ ઘટી જાય છે.
ઉપાય: કંપનીની સર્વિસ બુક મુજબ જ ચાલો અને ઘસાયેલા ભાગો તરત બદલો.
7. ખોટું એન્જિન ઓઈલ
ખોટી જાડાઈનું એન્જિન ઓઈલ વાપરવાથી અંદર ઘસારો વધે છે.
આનાથી એન્જિનને જોર કરવું પડે છે અને માઈલેજ ઘટે છે.
ઉપાય: હંમેશા કંપનીએ સૂચવેલા ગ્રેડનું જ એન્જિન ઓઈલ વાપરવું.
8. વ્હીલ સ્લીપ થવું
ભીની જમીન કે ભારે ખેડાણ વખતે ટાયર વધુ પડતા સ્લીપ થાય છે.
ટ્રેક્ટર આગળ વધવાને બદલે એક જ જગ્યાએ ફર્યા કરે છે, જેનાથી ડીઝલ બગડે છે.
ઉપાય: વજન (બેલાસ્ટ) અને ટાયર પ્રેશર યોગ્ય રાખો અને જમીન મુજબ ટાયર પસંદ કરો.
9. ગંદા ફ્યુઅલ ઇન્જેક્ટર્સ
ફ્યુઅલ ઇન્જેક્ટર ડીઝલને ઝીણા સ્પ્રેમાં ફેરવે છે જેથી તે બરાબર બળે.
સમય જતાં તેમાં કચરો જામી જાય છે, જેથી સ્પ્રે બરાબર થતો નથી.
આનાથી શું થાય છે:
- ડીઝલનો વપરાશ વધવો
- એન્જિન બરાબર ન ચાલવું
- તાકાત ઓછી થવી
ઉપાય: હંમેશા સારું ડીઝલ વાપરો અને સર્વિસ વખતે ઇન્જેક્ટર તપાસો.
10. ડ્રાઇવિંગની ખરાબ ટેવો
ચલાવનારની ટેવોની સીધી અસર માઈલેજ પર પડે છે.
સામાન્ય ભૂલોમાં શામેલ છે:
- અચાનક એક્સિલરેટર આપવું
- એમનેમ ટ્રેક્ટર ચાલુ રાખવું
- વારંવાર ગિયર બદલવા
- વગર કારણે એન્જિન ગજવવું
ઉપાય: ટ્રેક્ટર શાંતિથી ચલાવો અને જરૂર ન હોય તો એન્જિન બંધ કરી દો.
નિયમિત ટ્રેક્ટર સર્વિસનું મહત્વ
માઈલેજ સારી રાખવા માટે સમયસર સર્વિસ સૌથી શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે.
રેગ્યુલર સર્વિસમાં સામાન્ય રીતે આ બાબતો હોય છે:
- એન્જિન ઓઈલ બદલવું
- ઓઈલ ફિલ્ટર બદલવું
- ફ્યુઅલ ફિલ્ટર તપાસવું
- એર ફિલ્ટર સાફ કરવું
- કુલન્ટનું લેવલ તપાસવું
- હાઈડ્રોલિક ઓઈલ તપાસવું
- ટ્રાન્સમિશન ઓઈલ તપાસવું
- બ્રેક ચેક કરવી
- સ્ટીયરિંગ તપાસવું
- ટાયરમાં હવા સેટ કરવી
- બેટરી તપાસવી
સમયસર સર્વિસથી નાની સમસ્યાઓ મોટી થતી અટકે છે અને ખર્ચ બચે છે.
ટ્રેક્ટરની માઈલેજ સુધારવાની ટિપ્સ
આખું વર્ષ ટ્રેક્ટરની માઈલેજ જાળવી રાખવાની કેટલીક ઉપયોગી રીતો અહીં આપી છે.
1.ખેતીના કામનું આયોજન કરો
શક્ય હોય ત્યાં સુધી ખેતીના અનેક કામોને ઓછા આંટામાં પૂરા કરો.
આનાથી બળતણનો વપરાશ ઘટે છે અને કિંમતી સમય બચે છે.
2.યોગ્ય ગિયર પસંદ કરો
સાચા ગિયરમાં ચલાવવાથી એન્જિન પર બિનજરૂરી દબાણ આવતું નથી અને તે સારી રીતે કામ કરે છે.
3.એન્જિનને વધુ પડતું ચાલુ ન રાખો
લાંબા સમય સુધી એન્જિન ચાલુ રાખવાથી કામ વગર બળતણ વેડફાય છે.
જ્યારે લાંબો સમય થોભવાનું હોય ત્યારે એન્જિન બંધ કરી દો.
4.સાધનોની જાળવણી સારી રાખો
ધારદાર હળ, સરખી રીતે ગોઠવેલા કલ્ટિવેટર અને જાળવણી કરેલા રોટાવેટરથી લોડ ઘટે છે અને કાર્યક્ષમતા વધે છે.
5.અસલ સ્પેર પાર્ટ્સનો ઉપયોગ કરો
ગુણવત્તાવાળા પાર્ટ્સ એન્જિનને પૂરી ક્ષમતા સાથે ચાલવામાં મદદ કરે છે.
ટ્રેક્ટરની માઈલેજ પર હવામાનની અસર
આસપાસનું વાતાવરણ પણ બળતણના વપરાશ પર અસર કરે છે.
આ સમય દરમિયાન:
- ભીના ખેતરો – ટાયરનું વધુ લપસવું
- ઉનાળો – એન્જિન ઠંડુ રાખવા માટે વધુ જરૂરિયાત
- ભારતી માટી – ખેંચાણનો વધુ લોડ
- પહાડી વિસ્તાર – એન્જિન પર વધુ ભાર
બળતણનો વપરાશ કુદરતી રીતે વધે છે.
ખેતરની સ્થિતિ મુજબ કામનું આયોજન કરવાથી બિનજરૂરી બળતણ વપરાશ ઘટાડી શકાય છે.
બળતણ બચાવતું ખેતીનું ટ્રેક્ટર પસંદ કરવું
નવું ટ્રેક્ટર ખરીદતી વખતે આ બાબતો ધ્યાનમાં લો:
- એન્જિનની કાર્યક્ષમતા
- PTO પર્ફોર્મન્સ
- હાઇડ્રોલિક ક્ષમતા
- ટ્રાન્સમિશનના વિકલ્પો
- ટ્રેક્ટરનું વજન
- સાધનો સાથેની સુસંગતતા
- જાળવણીની જરૂરિયાતો
- ડીલરનું સર્વિસ નેટવર્ક
માઈલેજ આપતું ટ્રેક્ટર ખર્ચ ઘટાડે છે અને લાંબા ગાળે વધુ ઉત્પાદન આપે છે.
ટ્રેક્ટરને તાત્કાલિક રિપેરિંગની જરૂર હોવાના સંકેતો
આ ચેતવણીઓને અવગણશો નહીં:
- માઈલેજમાં અચાનક ઘટાડો
- કાળો અથવા વધુ પડતો ધુમાડો
- ખેંચવાની શક્તિમાં ઘટાડો
- એન્જિન ગરમ થવું
- એન્જિન ધ્રૂજવું
- ચાલુ કરવામાં તકલીફ
- એન્જિનમાંથી અજીબ અવાજ આવવો
- ડીઝલનો વધુ વપરાશ
આ સમસ્યાઓ વહેલી ઉકેલવાથી મોંઘા રિપેરિંગથી બચી શકાય છે અને ખેતીની સિઝનમાં કામ અટકતું નથી.
ટ્રેક્ટરની સારી માઈલેજ જાળવવાના લાંબા ગાળાના ફાયદા
ટ્રેક્ટરની સારી માઈલેજ જાળવવાથી ઘણા ફાયદા થાય છે:
- ડીઝલનો ઓછો ખર્ચ
- ખેતીમાં વધુ નફો
- જાળવણી ખર્ચમાં ઘટાડો
- એન્જિનનું લાંબુ આયુષ્ય
- ખેતરમાં વધુ કામ
- વેચતી વખતે સારી કિંમત
- પર્યાવરણ પર ઓછી અસર
સારી રીતે જાળવેલું ટ્રેક્ટર વર્ષો સુધી ખેતીમાં સાચો સાથી બની રહે છે.
નિષ્કર્ષ
ટ્રેક્ટરની માઈલેજ ઘટવી એ સંકેત છે કે તેને બદલવાને બદલે તેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. ફિલ્ટર ગંદા હોવા, ટાયરમાં ઓછી હવા, ડ્રાઇવિંગની ખરાબ આદતો, સમયસર સર્વિસ ન કરાવી અને ખોટા સાધનોની પસંદગી માઈલેજ ઘટાડી શકે છે.
સમયસર જાળવણી, સારી ક્વોલિટીનું તેલ, ટાયરમાં યોગ્ય હવા અને ટ્રેક્ટરને સાચી રીતે ચલાવવાથી તમે માઈલેજ સુધારી શકો છો, ખર્ચ ઘટાડી શકો છો અને ખેતીમાં વધુ નફો મેળવી શકો છો.
યાદ રાખો, બચાવેલું દરેક લિટર ડીઝલ તમારા નફામાં વધારો કરે છે. નિયમિત સર્વિસ, સમજદારીથી વપરાશ અને સમયસર જાળવણીથી તમારું ટ્રેક્ટર દરેક સિઝનમાં સારું પર્ફોર્મન્સ અને શ્રેષ્ઠ માઈલેજ આપશે.